03 Dec 2025, 17:15 · Views 5,905

Forex, hay Foreign Exchange, là thị trường trao đổi tiền tệ toàn cầu, nơi các cá nhân, doanh nghiệp, ngân hàng và tổ chức tài chính mua một đồng tiền này và đồng thời bán một đồng tiền khác. Đây là thị trường tài chính có quy mô lớn nhất thế giới, với khối lượng giao dịch mỗi ngày lên tới hàng nghìn tỷ đô la.

Về bản chất, giao dịch Forex là tìm kiếm lợi nhuận từ sự thay đổi giá trị giữa hai đồng tiền. 
Nếu bạn tin rằng một đồng tiền sẽ tăng giá so với đồng còn lại, bạn mua (BUY) cặp tiền đó 
để sau này bán ra ở mức giá cao hơn. Ngược lại, nếu dự đoán đồng tiền sẽ giảm giá, bạn 
có thể bán (SELL) để kiếm lợi nhuận khi giá đi xuống. Cơ chế hai chiều này là một trong 
những lý do khiến Forex trở nên hấp dẫn với nhiều trader ở mọi cấp độ.

Forex là "một game" có tổng bằng 0: mỗi người thắng thì sẽ có một người thua. 
Những trader thành công luôn hướng đến lợi nhuận nhỏ nhưng ổn định và bền 
vững, thay vì cố gắng làm giàu thật nhanh.
Tỷ giá giữa các đồng tiền liên tục thay đổi dưới tác động của các yếu tố kinh tế, chính 
sách tiền tệ, lãi suất, lạm phát, dữ liệu thị trường và tin tức toàn cầu. Chính vì vậy, Forex 
là một thị trường có mức độ biến động cao, tạo ra rất nhiều cơ hội giao dịch mỗi ngày.

Khác với chứng khoán có sàn giao dịch tập trung, Forex hoạt động theo cơ chế phi tập trung (OTC – Over The Counter). Không có một sở giao dịch duy nhất điều phối mọi lệnh; thay vào đó, thị trường vận hành thông qua mạng lưới kết nối giữa ngân hàng trung ương, ngân hàng thương mại, quỹ đầu cơ, doanh nghiệp, broker và hàng triệu nhà giao dịch cá nhân.

Nhờ cơ chế này, Forex mở cửa 24 giờ mỗi ngày, 5 ngày mỗi tuần, liên tục qua các phiên Úc – Á – Âu – Mỹ. Khi một phiên đóng lại, phiên khác mở ra, tạo nên một thị trường không bao giờ “ngủ”.

Chính sự linh hoạt, thanh khoản cao và khả năng dễ tiếp cận đã khiến Forex trở thành điểm khởi đầu của rất nhiều trader muốn tìm hiểu, học hỏi và thử sức với giao dịch tài chính.

1. Cơ Chế Hoạt Động Của Thị Trường Forex

Giao dịch theo cặp tiền tệ

Trong Forex, mọi giao dịch luôn diễn ra theo cặp. Ví dụ: EUR/USD, USD/JPY, GBP/USD. Giá của một cặp thể hiện cần bao nhiêu đơn vị “quote currency” để đổi được 1 đơn vị “base currency”. Khi dự đoán giá của đồng tiền đứng trước tăng so với đồng đứng sau, trader sẽ mua (BUY). Ngược lại, khi dự đoán giảm, họ sẽ bán (SELL).

Điều này có nghĩa là Forex cho phép tìm kiếm cơ hội trong cả thị trường tăng và giảm giá.

GIAO DỊCH FOREX 101 – BÀI 1: FOREX LÀ GÌ VÀ VÌ SAO NHIỀU NGƯỜI LỰA CHỌN GIAO DỊCH FOREX?

Ba loại thị trường chính: Spot – Forward – Futures

Spot Market: phổ biến nhất, giao dịch theo tỷ giá hiện tại, thường được sử dụng bởi trader cá nhân.
Forward Market: hợp đồng thỏa thuận riêng giữa hai bên về tỷ giá tương lai, thường dùng để phòng ngừa rủi ro tỷ giá.
Futures Market: hợp đồng chuẩn hóa giao dịch trên sàn, minh bạch nhưng ít phổ biến hơn với trader cá nhân.

Ai đang tham gia giao dịch Forex?

Thị trường này bao gồm nhiều tầng lớp tham gia:

Ngân hàng trung ương điều tiết tiền tệ
Ngân hàng thương mại giao dịch số lượng lớn
Quỹ đầu cơ (hedge funds)
Doanh nghiệp đa quốc gia phòng hộ rủi ro tỷ giá
Broker cung cấp kết nối đến thị trường
Nhà giao dịch cá nhân (retail traders) – nhóm phát triển mạnh nhờ công nghệ và nền tảng giao dịch online

Đòn bẩy - Công cụ mạnh nhưng cần thận trọng

Forex cho phép dùng đòn bẩy, nghĩa là với số vốn nhỏ, trader có thể kiểm soát vị thế lớn hơn. Đòn bẩy giúp tăng lợi nhuận tiềm năng nhưng đồng thời cũng khiến rủi ro tăng lên tương đương.

Đây là lý do nhiều trader mới dễ “cháy tài khoản” khi chưa hiểu rõ cách quản lý rủi ro.

2. Vì Sao Forex Thu Hút Nhiều Trader?

Dựa trên phân tích của Investopedia, có sáu yếu tố tạo nên sức hút lớn của thị trường Forex:

Thanh khoản khổng lồ

Khối lượng giao dịch mỗi ngày cực kỳ lớn, giúp lệnh vào/ra nhanh chóng, ít bị kẹt lệnh và độ trượt giá thấp hơn nhiều thị trường nhỏ khác.

Thị trường hoạt động 24 giờ

Hoạt động theo dòng thời gian toàn cầu, Forex cho phép bạn giao dịch bất kỳ lúc nào trong ngày, phù hợp cả với người bận rộn hoặc trader bán thời gian.

Rào cản gia nhập thấp

Mở tài khoản nhanh, vốn khởi điểm nhỏ, có thể giao dịch micro hoặc mini lots. Đây là yếu tố khiến Forex trở nên “dễ tiếp cận” đối với người mới.

Chi phí thấp

Phần lớn chi phí nằm ở spread. Nhiều broker thậm chí không thu hoa hồng.

Giao dịch cả hai chiều

Dự đoán tăng thì mua, dự đoán giảm thì bán. Thị trường lên hay xuống đều tạo ra cơ hội.

Tính minh bạch ở cấp độ vĩ mô

Giá chịu ảnh hưởng trực tiếp từ tin tức kinh tế, chính sách lãi suất và các yếu tố vĩ mô được công bố rộng rãi. Thông tin được minh bạch hóa toàn cầu, giúp trader tiếp cận dữ liệu công khai thay vì phải dựa vào suy đoán.

3. Rủi Ro Trader Cần Biết Trước Khi Tham Gia Forex

Bên cạnh ưu điểm, Forex cũng tiềm ẩn những rủi ro đặc thù.

Rủi ro từ đòn bẩy

Leverage phóng đại lợi nhuận, nhưng cũng phóng đại thua lỗ. Trader mới dễ bị thu hút bởi lợi nhuận nhanh và rơi vào việc dùng đòn bẩy quá mức.

Biến động mạnh từ tin tức

Các sự kiện lớn như NFP, CPI, quyết định lãi suất hay khủng hoảng chính trị có thể khiến giá biến động đột ngột, gây trượt giá hoặc stop loss không khớp đúng điểm đặt.

Forex không phải phương pháp “làm giàu nhanh”

Để có kết quả bền vững, trader cần kiến thức, kỹ năng, kỷ luật và chiến lược rõ ràng. Tìm kiếm sự may mắn hoặc dựa vào cảm tính thường dẫn đến rủi ro lớn.

4. Những Rủi Ro Bổ Sung: Scam, Broker Không Minh Bạch & Vấn Đề Chart

Đây là phần mà nhiều người mới thường bỏ qua, nhưng lại là nguyên nhân chính khiến trader gặp tổn thất không đáng có.

Forex dễ bị lợi dụng để lừa đảo

Do đặc điểm phi tập trung và sự bùng nổ của mạng xã hội, nhiều mô hình lừa đảo đã xuất hiện dưới dạng:

Sàn giao dịch không cho rút tiền
IB kêu gọi nạp tiền với cam kết lợi nhuận
Robot giao dịch “thắng 100%”
Room tín hiệu VIP thu phí với kết quả ảo
Các chương trình đa cấp trá hình dưới tên Forex

Một nguyên tắc quan trọng: Forex không bao giờ có lợi nhuận chắc chắn.

Broker không uy tín có thể thao túng giá

Không phải mọi broker đều tuân thủ tiêu chuẩn quốc tế. Một số có thể:

Giãn spread bất thường
Làm chậm lệnh
Can thiệp vào dữ liệu chart
Gây trượt giá khi có tin tức
Sử dụng báo giá lệch
Hiển thị spike giá không xuất hiện trên thị trường chuẩn

Thị trường lớn nhưng không hoàn toàn “miễn nhiễm” với manipulation

Trong lịch sử đã có các vụ scandal như London Fix, nơi một số tổ chức lớn bị phát hiện thao túng tỷ giá chuẩn bằng cách phối hợp giao dịch tại các thời điểm nhất định. Dù quy mô thị trường lớn khiến hành vi này khó kéo dài, sự kiện này nhắc chúng ta rằng minh bạch dữ liệu là điều tối quan trọng với trader cá nhân.

Làm sao tự bảo vệ?

Chọn broker có giấy phép rõ ràng (FCA, ASIC, CySEC…)
Tránh các lời mời gọi “lãi khủng – rủi ro thấp”
Kiểm tra spread và điều kiện rút tiền
Giao dịch với vốn nhỏ khi mới bắt đầu
Không sử dụng đòn bẩy cao
Theo dõi lịch sử giao dịch thật trên các nền tảng minh bạch như Followme để tránh số liệu ảo

5. Làm Thế Nào Để Bắt Đầu Forex Một Cách Đúng Đắn & Minh Bạch?

Hiểu đúng cách tạo lợi nhuận từ Forex

Để kiếm tiền trong Forex, trader không chỉ mua và bán ngẫu hứng; họ cần chiến lược rõ ràng, kỷ luật và quản lý rủi ro chặt chẽ. Giao dịch Forex không phải là phương pháp làm giàu nhanh, và mọi lợi nhuận đều đi kèm rủi ro.

Cách phổ biến nhất để tạo lợi nhuận là dự đoán đúng hướng đi của tỷ giá.

Khi dự đoán đồng tiền đứng trước sẽ tăng so với đồng đứng sau, bạn BUY (long).
Khi dự đoán nó giảm, bạn SELL (short). Ví dụ: nếu mua EUR/USD tại 1.20 và bán tại 1.22, bạn lời 0.02 USD cho mỗi euro giao dịch.

Người mới thường được khuyên nên bắt đầu bằng 1–2 cặp tiền chính, như EUR/USD,USD/JPY hoặc GBP/USD, thay vì giao dịch quá nhiều cặp một lúc.

Ngoài ra, một số trader còn sử dụng carry trade – chiến lược kiếm lời từ chênh lệch lãi suất giữa hai đồng tiền. Bằng cách mua đồng tiền có lãi suất cao và bán đồng tiền có lãi suất thấp, trader có thể hưởng phần lãi suất chênh lệch cùng với lợi nhuận từ biến động giá, nếu thị trường đi đúng hướng.

Học đúng từ nền tảng

Hiểu rõ cách đọc cặp tiền, pip – lot – spread, xu hướng, tin tức và quản lý rủi ro là nền tảng để giao dịch có trách nhiệm và hiệu quả.

Quan sát trader thật – học từ dữ liệu thật

Followme giúp bạn xem:

Lịch sử giao dịch minh bạch
Tỷ lệ thắng, thua, mức drawdown
Xếp hạng trader có hiệu suất tốt
Chi tiết chiến lược được sử dụng

Đây là cách tốt nhất để học từ kết quả thật thay vì tin vào lời quảng cáo.

Bắt đầu nhỏ, an toàn và có kế hoạch

Trader mới nên:

Dùng đòn bẩy thấp
Giao dịch micro lots
Đặt stop-loss trong mọi giao dịch
Giữ tâm lý ổn định
Giao dịch với chiến lược có kiểm chứng

Lời Kết Cho Bài 1 - Giao dịch Forex 101

Forex là thị trường rộng lớn, sôi động và đầy cơ hội. Nhưng để thật sự tham gia hiệu quả và lâu dài, bạn cần hiểu cách thị trường vận hành, biết rủi ro tồn tại ở đâu và có phương pháp giao dịch minh bạch, dựa trên dữ liệu thật.

👉 Trong các bài tiếp theo của series Trading 101, chúng ta sẽ đi sâu hơn vào: “Cách đọc cặp tiền, Pip, Lot, Spread, cách chúng ảnh hưởng đến lợi nhuận của bạn và các loại biểu đồ trong Forex.”

▶️ GIAO DỊCH FOREX 101 - BÀI 2: CÁCH ĐỌC CẶP TIỀN VÀ HIỂU CÁC LOẠI CHART TRONG FOREX

▶️ GIAO DỊCH FOREX 101 - BÀI 3: BẮT ĐẦU GIAO DỊCH FOREX TỪ ĐÂU CHO ĐÚNG?

🔔 Theo dõi Followme để cập nhật thị trường và trang bị kiến thức Forex mỗi ngày.

Disclaimer: The views expressed are solely those of the author and do not represent the official position of Followme. Followme does not take responsibility for the accuracy, completeness, or reliability of the information provided and is not liable for any actions taken based on the content, unless explicitly stated in writing.

Like this article? Show your appreciation by sending a tip to the author.

GIAO DỊCH FOREX 101 – BÀI 1: FOREX LÀ GÌ VÀ VÌ SAO NHIỀU NGƯỜI LỰA CHỌN GIAO DỊCH FOREX?