Khi giao dịch Forex, hai kỹ năng quan trọng nhất giúp bạn hiểu thị trường và đưa ra quyết định đúng là:
cách đọc cặp tiền và cách đọc biểu đồ (chart).

Nếu Bài 1 giúp bạn hiểu Forex là gì và vì sao thị trường vận hành như vậy, thì Bài 2 sẽ giúp bạn nắm được “ngôn ngữ của thị trường” – cách đồng tiền được định giá, cách pip – lot – spread ảnh hưởng đến lợi nhuận, và cách chart thể hiện chuyển động giá.

Đây là nền tảng bắt buộc để tiến tới bất kỳ chiến lược giao dịch nào.

1. CÁCH ĐỌC CẶP TIỀN TRONG FOREX

Cặp tiền là gì?

Forex luôn giao dịch theo cặp.
Mỗi cặp gồm:

• Base currency (đồng tiền cơ sở) – đồng đứng trước

• Quote currency (đồng định giá) – đồng đứng sau

Ví dụ:
EUR/USD = 1.1050
Điều này nghĩa là:
1 EUR = 1.1050 USD

Giá trị của cặp tiền cho bạn biết cần bao nhiêu USD để mua 1 EUR.

BUY và SELL hoạt động như thế nào?

• BUY (long) khi kỳ vọng đồng đứng trước tăng giá

• SELL (short) khi kỳ vọng đồng đứng trước giảm giá

Ví dụ:
- Mua EUR/USD ở 1.1000 → bán ở 1.1030 → lợi nhuận 30 pip.
- Forex cho phép bạn kiếm lợi nhuận trong cả xu hướng tăng lẫn giảm — điều khác biệt lớn so với chứng khoán.

Phân loại cặp tiền

1. Major pairs (cặp tiền chính)

Có USD và một đồng tiền mạnh khác:
EUR/USD, GBP/USD, USD/JPY, USD/CHF…
Đặc điểm: thanh khoản cao, spread thấp → phù hợp cho người mới.

2. Cross pairs (cặp chéo)

Không có USD:
EUR/GBP, EUR/JPY, AUD/NZD…

3. Exotic pairs (cặp ngoại lai)

Kết hợp USD với tiền tệ thị trường mới nổi:
USD/TRY, USD/THB, USD/ZAR
Biến động mạnh, spread lớn → rủi ro cao.

Pip – Lot – Spread: Nền tảng tính lãi/lỗ

Pip: Là đơn vị thay đổi nhỏ nhất của tỷ giá. Ví dụ: EUR/USD từ 1.1050 → 1.1051 = tăng 1 pip.

Lot: Kích thước giao dịch:

• 1 standard lot = 100,000 units

• 1 mini lot = 10,000

• 1 micro lot = 1,000

Spread: Spread = Ask – Bid
Là chi phí chính của giao dịch. Càng hiểu rõ pip – lot – spread, bạn càng biết mình đang lời hay lỗ bao nhiêu trong từng thay đổi nhỏ của thị trường.

Bid – Ask là gì?

• Bid = giá bạn có thể SELL

• Ask = giá bạn có thể BUY
  Ask luôn cao hơn Bid → spread chính là phần chênh lệch này.

2. CÁC LOẠI CHART TRONG FOREX – “NGÔN NGỮ” CỦA GIÁ

Biểu đồ giá là cách thị trường “giao tiếp” với trader. Có nhiều loại chart, nhưng hiểu đúng 3 loại phổ biến nhất sẽ giúp bạn đọc xu hướng chính xác hơn.

1. Line Chart (biểu đồ đường)

Hiển thị giá đóng cửa của từng kỳ. Ưu điểm:

• Đơn giản, dễ nhìn

• Phù hợp xem xu hướng tổng quan

Hạn chế:

• Không hiển thị giá cao/thấp – mất nhiều chi tiết quan trọng trong giao dịch

2. Bar Chart (biểu đồ thanh)

Mỗi thanh gồm 4 giá:

• Open

• High

• Low

• Close

Nó cho nhiều thông tin hơn biểu đồ đường nhưng khó đọc đối với người mới.

3. Candlestick Chart (biểu đồ nến Nhật) - phổ biến nhất

Một cây nến gồm:

• Thân nến (body): khoảng cách giữa giá open và close

• Râu nến (wick/shadow): giá cao nhất – thấp nhất

• Màu nến cho biết giá tăng hay giảm

Lý do nến Nhật được dùng nhiều nhất:

• Dễ nhìn

• Phản ánh tâm lý thị trường

• Có nhiều mô hình mạnh (pin bar, engulfing…)

• Hỗ trợ tốt cho price action

4. Heikin Ashi

Là dạng nến Nhật làm “mượt” giá hơn, dễ nhìn xu hướng.
Nhược điểm: phản ứng chậm → không dùng để vào lệnh chính xác.

5. Renko – Range Bar

Không dựa vào thời gian, chỉ dựa vào biến động giá.
Phù hợp phân tích xu hướng dài, nhưng ít phổ biến.

3. CHỌN LOẠI CHART NÀO CHO ĐÚNG?

• Người mới: Candlestick chart

• Xem xu hướng lớn: Line chart

• Phân tích chuyên sâu: Candlestick + khung thời gian kết hợp (M15, H1, H4, D1)

• Loại bỏ nhiễu: Heikin Ashi

4. LƯU Ý QUAN TRỌNG: CHART KHÔNG PHẢI LÚC NÀO CŨNG “CHUẨN”

Nhiều trader mới không biết rằng:

• Chart có thể khác nhau giữa các broker

• Broker kém uy tín có thể:

  • giãn spread

  • tạo spike giá ảo

  • làm trễ dữ liệu vài giây

  • khiến stop-loss bị quét bất thường

Điều này dẫn đến thua lỗ dù phân tích đúng.

Giải pháp:

• So sánh chart nhiều nguồn

• Dùng broker minh bạch

• Theo dõi lịch sử giao dịch thật trên nền tảng như Followme để tránh số liệu ảo

5. KẾT LUẬN

Hiểu cặp tiền và đọc chart là hai kỹ năng nền tảng mà bất kỳ trader nào cũng cần nắm vững.
Khi bạn biết:

• Base/quote hoạt động ra sao

• Pip – lot – spread ảnh hưởng như thế nào đến lợi nhuận

• Biểu đồ phản ánh tâm lý thị trường ra sao

• Và đâu là rủi ro từ dữ liệu giá không minh bạch

…bạn sẽ bước vào giao dịch với sự tự tin và hiểu biết nhiều hơn.

▶️ GIAO DỊCH FOREX 101 – BÀI 1: FOREX LÀ GÌ VÀ VÌ SAO NHIỀU NGƯỜI LỰA CHỌN GIAO DỊCH FOREX?

▶️ GIAO DỊCH FOREX 101 - BÀI 3: BẮT ĐẦU GIAO DỊCH FOREX TỪ ĐÂU CHO ĐÚNG?